dinsdag 15 december 2015

Welkom thuis


Vanmiddag in de burgerzaal van het Stadhuis een mooie ceremonie voor 17 nieuwe Nederlanders. Ik mocht er dit gedicht 'Welkom thuis' voordragen.

Welkom thuis

Nederlander medelander word jij vandaag
een grens voorbij jouw naturalisatie
het oranje de kleur van onze natie
raakt aan een wij-gevoel, een diepe laag

zal het jouw hart voortaan gaan raken
ooit andere klanken, geuren, heel die mengeling
van sfeer, jouw leven toen, herinnering
je draagt het mee bij elke stap die jij zult maken

je zocht, verlangde naar, waar is mijn huis
jouw levensweg met vallen en weer opstaan
buurman buurvrouw noaber ben jij voortaan
van harte welkom, onze stad, jouw nieuwe thuis

zaterdag 5 december 2015

Geloof

Het kan nog net: mijn bijdrage aan de discussie over Zwarte Piet zoals ik dat vorig jaar verwoordde. Ik had gehoopt dat we er al wat verder mee zouden zijn gekomen. Moeizame en pijnlijke toestand, die discussie. Maar voor iedereen (ik bedoel iedereen): een mooi sinterklaasfeest gewenst!

Geloof

Wij geloven in Sinterklaas
een zaak van diepste identiteit
blijkt uit de discussie die helaas
zo scherp werd voorwaar geen kleinigheid


Zijn piet beroet of toch zijn genen
het lachen is hem wel vergaan
het pijnpunt weggestopt verleden
samenlevingsbreed er aan gaan staan


Zie de maan schijnt zoekt nuance
zonder geloof en traditie gaat het niet
maar elke tijd geeft nieuwe kansen
ik geloof in Sinterklaas en zijn bevrijde piet

zondag 15 november 2015

In godsnaam

god is groot
ratelen de kalashnikovs
god is groot
een kogel door een bloedwarm
liefhebbend hart
een paar samentrekkingen nog
van vergeefse moeite
god is groot
het wordt niet meer gehoord
door haar in dat
gronduitvloeiend rood
dit hele godgeroepen
godgeklaagde exploderend
sterven schreeuwt stil
minuten levenslang ons toe
sta op leef samen leef
in godsnaam

dinsdag 10 november 2015

De mantelzorger


Mantel - jas bescherming een omhulling
jij en ik een weg te gaan in kwetsbaarheid
zo intens verbonden voor een tijd
liefde lot of last soms levensvulling
 
Zorger - medeplichtig aan het zorgen
dankbaarheid of niet te zwaar belast
wat te zoeken vinden aan houvast
en dan hopen op een ooit verlichte morgen
 
Mantelzorger dus om en nabij
die jou zo nodig heeft ja jou speciaal
je gaat je doet zet door dat allemaal
maakt jou tot dragend mens ja jij ja jij

Bij de afsluiting van de Dag van de Mantelzorg, 10/11 Rabotheater

maandag 26 oktober 2015

Gedicht 'Zoekruimte' op de markt

Tjonge, dat is toch iets heel bijzonders om een eigen gedichtje zo groot op de markt te zien hangen. Afgelopen weekeinde is het aangebracht. Het lijkt alsof de ontwerper de kleurstelling heeft gekozen op basis de bordjes die naar de wc's verwijzen. Ter relativering, zo interpreteer ik dat maar even. Met veel dank aan Hengelo Leest!

zondag 25 oktober 2015

Dark in the park

Duisternis in het park
in een oeroud woord
sommige beweren
dat dat het allereerste was
overgeleverd dwars
door de tijden
staat geschreven
de aarde nu was woest en ledig
het hebreeuws zegt
tohoewebohoe
zware griezeltaal dus
dat tohoewebohoe
en dat gaat verder met
en duisternis was op de oervloed
dat is nog eens wat anders dan
dark in the park
er moet gesproken worden
natuurlijk moet er gesproken worden
woorden taal proza en poëzie
ik zie ik zie ik zie poëzie.
nee, die oude tekst zegt
dichterlijk dat dan weer wel
daar zij licht – en ja
ik zie ik zie
dat het licht goed is
the dark in the park
dit donker doorklieft
met woorden van licht dus
scheppend nieuw
wij zijn met andere
ik bedoel met poëtische woorden
van lichtgevend scheppen
in een duister park
in zeer goed
ik mag wel zeggen
in goddelijke goed gezelschap

donderdag 22 oktober 2015

Dark in the park

Wat een leuk initiatief voor komende zaterdagavond. De stadsdichter doet mee...

IK ZIE IK ZIE POËZIE
Aan de rand van het centrum vind je het Prins Bernhardplantsoen. Een heerlijk plekje om te genieten tussen de rozentuin, vijver, gazons en boompartijen.

Ga op 24 oktober 2015, in de Nacht van de Nacht, mee op een poëtische ontdekkingstocht door het Prins Bernhard Plantsoen.

Vanaf 20.30 uur nemen Sandra Boots en Yolande Keuenhof je mee op reis naar het rosarium, de muziekkoepel en het terras van de Ontmoeting. De dichters Herman Koetsveld, Alfons B. ter Brake, Lowie Gillisen, Bennie Sieverink, Marijke Agterbosch, Dinand Buursink, Fred van der Ven werken mee aan deze poëtische avond. Muzikaal worden de dichters bijgestaan door: De Notre Dames en De Leedzangers 2.0.

waar: Prins Bernhardplantsoen, Hengelo (Ov)
datum: 24 okt 2015
aanvang: 20:30 uur
einde: 23:00 uur
prijs: Gratis
type: Herfstvakantie, Overig


http://www.nachtvandenacht.nl/activiteiten/dark-in-the-park/

Van Hengelo naar hoofdstad

Komende woensdagavond 28 oktober mag ik het gedicht 'Onderhuids' komen voordragen in het debatcentrum Felix Meritis in Amsterdam waar minister Lodewijk Asscher het 'Maatschappelijk Akkoord' 'Onderhuids' in ontvangst zal gaan nemen. Het gaat hier over een landelijk anti-discriminatie en anti-racisme project. De organisatie had niet kunnen vermoeden hoe actueel hun project zou gaan worden.
Hoe komt nu een stadsdichter uit het verre oosten bij zo'n evenement terecht? Welnu, voor de avond van 'Onderhuids' in onze bieb op 9 september schreef ik het gelijknamige gedicht, dat viel kennelijk goed bij de organisatoren en... zo is het gekomen.


https://www.onderhuids.nl/agenda/onderhuids-slotevent/

dinsdag 6 oktober 2015

Kast en liefde

Op zaterdag 10 oktober zal ook in Hengelo de regenboogvlag gehesen worden in het kader van de 'Coming-out-day'. Ter ondersteuning onderstaand gedicht.

Kast en liefde

Waar is dat ooit begonnen
te spreken over coming out
jij met jouw liefde uit de kast
oordeel snoeihard goed of fout
wie ben ik verborgen last


Wie heeft ooit de maat genomen
over dat verlangen van het hart
zo’n jongen meisje man of vrouw
ziet die ander zegt bevrijd verward
dat hoogste woord ik hou van jou

vrijdag 25 september 2015

Vluchteling


wie ben jij
hoeveel angsten doorheen
gelopen boten bussen
treinen en nu
door toeval lot
mijn onze stadgenoot
zo lang opvang
thuis kom jij
hier nu thuis
op adem en
wordt het je
ooit gegeven om
te geloven in
een morgen van
vrede voor jou

 

 

zaterdag 12 september 2015

Tweeluik 'Monument van dood en leven'

Beide gedichten kunnen apart gelezen worden, maar ook laat het zich als één gedicht lezen: na de 1e regel van het linker gedicht wordt doorgelezen met de 1e regel van het rechter gedicht enz.

Monument van de dood                              Monument van het leven
(bij de Oude Begraafplaats aan de Bornsestraat)                                  (bij de 125-jarige Lambertusbasiliek)

De doden hun namen soms net leesbaar      De levenden bij name gekend genoemd
nog wel of toch vervaagd gewist                    sluiten achteraan die lange rij
in de getijden                                                  van eeuwen her
deze stilgevallen aardplek                              onder dit hoge heilige dak
van voltooid verleden tijd                                van onvoltooid en hier en nu
tot monument memento mori                         dit monument van herscheppend zijn
het leven gaat er straatlangs                          het leven er dwars doorheen
zij die uit de tijd genomen                               vandaag en morgen komen zij samen
in de diepe aarde gezonken                           door hoge woorden verlangend
hun lichamen ontbonden                                hun geest zoekt de verbinding
uiteengevallen moleculen                               in samenscholende symbolen
dat woord: tot stof zijt gij                                 dat woord: verlost ben jij
bouwstof dat dan weer wel                             bouwsteen van een nieuwe stad
onoverbrugbare kloof gapend gat                   tot noaber geroepen aangesprokene
met hen die hier dat                                        door hen die het meest
onmogelijke loslaten                                       verlangen naar wat troost
niet te leren beweging                                    bewogenheid te leren
bewogen vraag niet hoe                                 met hart en ziel ja
hun leven doorleefden                                    alles eigenlijk mens te zijn
hun tranen meestal onzichtbaar                     waar vreugde en verdriet 
achter zwarte buitenkanten                            in alle kleuren gezien onthuld
hoeden af een laatste groet                           gehoord gevierd zelfs
wat blijft de wind die                                       en de adem van de geest
om de zerken wervelt                                     blijft wervelen en de namen
en de namen onhoorbaar                               van wie maar horen wil
blijft fluisteren of woedend soms                    blijft fluisteren roepen soms
meeneemt naar wie weet waar                      en draagt tot wie weet waar














vrijdag 11 september 2015

Poëtisch tweeluik


Morgenochtend mag ik in het kader van de Open Monumentendag twee keer een gedicht voordragen: op de oude begraafplaats aan de Bornsestraat (10.00 uur) en aansluitend in de jarige Lambertusbasiliek. Het idee ontstond om een poëtische tweeluik van te maken. De gedichten kunnen afzonderlijk gelezen worden, maar tegelijkertijd spiegelen de regels voortdurend elkaar: 'Monument van de dood' - 'Monument van het leven'. Erg leuk om te schrijven en nog meer om morgen ten gehore te brengen. Dan ook op deze plek na te lezen.

woensdag 9 september 2015

Onderhuids

Onderstaand gedicht voorgedragen aan het slot van de bijeenkomst in de bieb in het kader van het anti-discriminatieproject 'Onderhuids' op 9 september.

Wat ik dacht voelde
toen ik jou
voor het eerst –
wil je dat wel
weten
ik durf
het je
haast niet
te zeggen


Wat ik dacht voelde
toen ik jou –
eerlijk?
iets onbestemds
van vage huiver
oppassen alert zijn nu
terughoudend mijn
woorden kiezen of
gewoon niks zeggen
en hopen dat jij
over gaat


Wat ik dacht voelde
toen ik jou –
anders kwam niet eens
in me op ja jij
praat kleurt
oogt wortelt
bent anders
het duurde
voordat ik kon
denken voelen dat ik
op mijn beurt
al net zo anders
ben als jij


Wat ik denk voel
nu ik jou –
wat was het
dat ik even tijd
nodig had
al was het een
gebroken seconde
om diep te weten
om te keren
dat jij en ik
anders en eender
tegelijk
gelijk
mens
dus




dinsdag 8 september 2015

Druk als een klein dichtersbaasje

Ik heb het deze week als stadsdichter druk als een klein baasje. Morgenavond klinkt een passend gedicht bij het thema 'Onderhuids' bij het gelijknamige anti-racisme project in de bieb. Zaterdagmorgen een 'dubbel' op de oude begraafplaats aan de Bornsestraat en in de Lambertusbasiliek in het kader van de open monumentendag en zondagmiddag 'dobberdichter' bij Cultuurpodium Houtmaat. Alles natuurlijk na te lezen op deze plek.
En mijn idee van 'de stadsdichter on tour' heeft geresulteerd in een achttal afspraken met diverse instellingen en organisaties. Leuk hoor!

dinsdag 1 september 2015

Kunst en Ambacht

Bij de opening van de Maand van de Wederopbouw in het 'Wederopbouwhuis' (Molenstraat 16) klonk onderstaand gedicht met het gelijknamige motto van deze maand:

Kunst en Ambacht

Terwijl het puin wordt weggereden
de schokgolven van de bommen
nog naijlen in de geest drommen
droomideeën tot plannen om te smeden


Een nieuwe tijd nog onverdacht
de lijnen strak recht tot het doel
de kunstenaar zoekt vormgevoel
kleurt wilskracht visie bouwambacht


Vertaling in schetsen ontwerpen
zo anders maar dan toch voorstelbaar
om het ‘nooit meer’ in te scherpen


De stad verwond op zoek naar heling
dan is geen andere weg begaanbaar
dan die - o troost - van de verbeelding

maandag 31 augustus 2015

Maand van de Wederopbouw

Morgenmiddag 1 september mag ik een gedicht voordragen in het 'Wederopbouwhuis', Molenstraat 16 bij de opening van de Maand van de Wederopbouw. Aanvang: 16.00 uur. Er is gekozen voor het motto 'Kunst en Ambacht' en zo heet het voor te dragen sonnet dus ook. Eerst voordragen, dan na te lezen op dit stadsdichterblog.
Wie meer wil weten van de Maand van de Wederopbouw en de geschiedenis van onze stad moet vooral even op www.erfgoed-hengelo.nl kijken. Wat een activiteiten!


 

woensdag 19 augustus 2015

Stadsdichter komend seizoen 'on tour'


Ik heb onlangs naar diverse maatschappelijke instellingen een uitnodiging gedaan om mij als stadsdichter ‘te boeken’ voor een bijeenkomst waarin de stadsgedichten centraal staan. In een luchtige toonzetting vertel ik over de thema’s, de keuzes en de aanleidingen om tot een gedicht te komen. En natuurlijk draag ik een aantal van mijn gedichten voor. Als er de tijd voor is en men dat leuk vindt - het programma duurt 1 tot 1,5 uur - dan probeer ik de aanwezigen ook nog tot wat poëtische uitingen te bewegen.

Dit aanbod heeft inmiddels de nodige positieve reacties en afspraken opgeleverd. Wie voor haar/zijn organisatie zo’n stadsdichterlijk moment wil beleggen (tot begin april 2016) kan contact leggen via hkoetsveld@versatel.nl met vermelding van een aantal data waaruit te kiezen valt.

donderdag 13 augustus 2015

De clubman

                          
 Elke 
 sportclub heeft
 er minstens een
 het manusje van alles


 een
 mannetje meestal
 op leeftijd die
 ballen oppompt de boel


 aanveegt
 knorrig vraagt
 doe jij dat
 thuis ook zo maar


 even
 later roept
 goed gedaan jongens
 en daarmee doorgaat totdat


 het
 echt niet
 meer gaat maar
 daar denkt niemand aan

zondag 28 juni 2015

Vers en Foto op de Telgenflat

Net heb ik de 3e editie van 'Vers en Foto' met het thema 'Ontroering' mogen openen. Fotografe Irene Hensen had mijn gedicht 'Spirit' uitgekozen om een prachtige foto van een vrolijke boeddhistische vrouw met die woorden te verbinden. Ik vind dat zeer bijzonder, zo'n onvermoede verbinding. Heel leuk om met haar kennis gemaakt te hebben. Irene en ik hebben voortaan iets met elkaar - als Vers en Foto bedoel ik.
Via de site en de Facebookpagina van Hengelo Leest vind je allerlei aanvullende info over dit project. Maar het leukste is om gewoon zelf naar de Markt te gaan en de 24 foto's + gedichten te bekijken en te lezen.

vrijdag 26 juni 2015

Vers en Foto


Vorig jaar maakte ik dit motto-gedicht bij het mooie project Vers en Foto. Komende zondagmiddag zal het bij de opening van het nieuwe project van Vers en Foto bij de Telgenflat weer uitgesproken worden. En nog eentje, maar die verklap ik nog niet...

De dichter en de fotograaf zij beiden
zoeken zoomen en kadreren
om wat zich voordoet chaosgroot
een lijn beweging te taxeren
en duiding aan te snijden


De dichter schetst een woord wordt beeld
de fotograaf klikt kijkend een verhaal
de stad die leeft wat samen stroomt
in vers en foto mensentaal
het hoort het hart het heelt

Opening Vers en Foto

image1-1Komende zondagmiddag heb ik het voorrecht om tijdens het Kunsten op Straat Festival om 13.00 uur de expositie Vers en Foto bij de Telgenflat te openen. Maar liefst 24 Hengelose fotografen kozen een gedicht of songtekst en maakten een compositie van beeld en tekst rond het thema ontroering. Het resultaat is een bijzonder aangrijpende verzameling A1 posters die alle ramen van de begane grond van de Telgenflat gedurende de zomermaanden zal sieren.
Met name de combinatie tussen beeld, vers en de motivatie van de fotograaf maken de verzameling de moeite waard om te bekijken en er bij stil te staan. Deelnemende fotografen zijn: Alphons ter Brake, Irene Hensen, Irma Bruggeman, Martin Bosker, Gertjan Tichelaar, Nicole Tanke, Gertie van Nuenen, Saskia Kole, Onno Dirks, Arjan Reef, Erik Gigengack, Anita Boerrigter, Henk Sannes, Geoffrey van der Geest, Anita van der Palen, Wim van der Geest, Erna ter Haar, Tanja Thomas, Jan Knol, Jenny de Groot, Agnes Booijink, Harry Broeze, Ricardo Lion-A-Kong, Marijke Schat.

dinsdag 16 juni 2015

Geraniums


waarschijnlijk woont hij hier
 in onze stad in de buurt
  om de hoek in de straat
   ergens kan overal
    leest zo’n bericht van
     die tijden dood in huis
      door niemand werd
       gemist door niemand
        en dan denkt dat zou
         mij ook niet denken nu
          hij kijkt naar buiten
           naar niemand dus


Geschreven n.a.v. een berichtje in de krant dat de eenzaamheid in onze samenleving een steeds groter probleem wordt en dan vooral onder de ouderen. Het geeft te denken.

vrijdag 5 juni 2015

Adieu stadsdichter?

De politiek zegt: die woorden zijn te duur
er komt geen nieuwe stadsdichter meer
een maatregel vanwege de crisissfeer
ik – de laatste? – ween geheel overstuur

Zo’n bericht – het moet bezinken
dat men de poëzie zo zuinig loost
ik zoek en vind een diepe troost
het woord der verbeelding zal blijven klinken

Tot zover het slechte nieuws. Het goede nieuws: in samenspraak met de bieb en Hengelo Leest is er inmiddels een plan gesmeed om de Hengelose stadsdichter te doen voortleven. Want dat vinden wij van belang: dat in ons midden het verbeeldende woord zal blijven klinken!

donderdag 4 juni 2015

Tasvlagverlangen

Volgende week krijgen honderden Hengelose scholieren een telefoontje. Sommigen weten het zeker, sommigen twijfelen een beetje, sommigen bijten hun nagels aan gort. Voor hen allemaal heb ik dit gedichtje geschreven. Die tas die moet er gaan hangen. Is het volgende week niet, dan maar later....

Tasvlagverlangen

Het is geen doen dat wachten
de telefoon zal gaan
‘ik moet je vertellen dat…’
geslaagd  -  helaas    - een her
zo blij      - verdriet   - nog hoop

Het is geen doen dat wachten
tot de tas in top omgeven door
rood      van gloedvol leven
wit        van open toekomst
blauw    van lucht en energie

donderdag 21 mei 2015

Lievers een sonnet


Op donderdagmiddag 21 mei nam Erik Lievers afscheid als wethouder van Hengelo. Ik mocht er dit gedicht voordragen onder vermelding dat dit een 'historisch moment' zou kunnen worden als zou blijken dat Lievers de laatste wethouder is die met stadsdichterlijke woorden wordt uitgewuifd. Dit prachtige ambt van stadsdichter staat immers op de groslijst van de bezuinigingen. Waarvan acte.

Lievers een sonnet

Wie wethoudert voor cultuur en sport
FBK verenigingen Crea en Heim
moet thuis van alle taptoemarkten zijn
komt immer tijd en geld tekort

Wie kunstig listig begrotingsslank
zus en zo’n belang goed voor de stad
en dan met pijn of pluim de knoop doorhakt
hij durft en doet verdient ons aller dank

Wie beweegt met maatschappij en politiek
zijn kracht en kansen meet en weet
bespeelt het speelveld van poneren en repliek

Wat hij voor Hengelo zoal agendeerde
het wordt grootser provinciebreed
Erik Lievers dag wethouder straks gedeputeerde

zondag 19 april 2015

Kanaalverhaal

Vandaag was een open dag van roeivereniging Tubantia en de Twentse Watersportvereniging i.v.m. hun 80-jarig bestaan, zelfs iets ouder dan het Twentekanaal. In een opperbeste stemming en met zeer fraaie kunstwerken op het terrein mocht ik met onderstaand gedicht een openingsbijdrage aan de feestvreugde leveren.


Kanaalverhaal

Een potlood trok ooit een grijze lijn
van Enschede naar Eefde
dat was bittere noodzaak toen
daar men naar welvaart streefde
een werkproject moest het gaan zijn


In armoediepte van de crisistijden
mannen spierkracht schop en spade
de kilometers weggegraven gronden
het afzien laat zich nauwelijks raden
een watergang van hoop en wilskracht beide.


Het leidt en draagt de schepen naar
de Twentse havens en bedrijven
katoen en steenkool en zo veel meer
voor wat verdween of zou beklijven
met sluizen en een zijtak was het klaar


Het water spiegelt sporters keer op keer
met boten smal en scherp gelijnd
de knokkels wit de spieren spannen
waterklievend riemenritme zo verfijnd
traject van kracht steeds heen en weer


Tubantia en TWV waterburen van elkaar
recreërend spelen met prestatiedrang
in kilometers weggeroeide tijden
doorvaart van drie vier generaties lang
vandaag te vieren nu al tachtig jaar

vrijdag 10 april 2015

Van Turk naar Tukker


Ik had het voorrecht gisteravond in de bieb een bijeenkomst te mogen openen in het kader van 50 jaar arbeidsmigratie vanuit Turkije, pakkend verwoord onder de titel: Van Turk naar Tukker. Geweldige avond, bommetje vol met - ik schat - zo'n 250 mensen. Voor dat mooie en enthousiaste gezelschap droeg ik onderstaand gedicht 'Van Turk naar Tukker' voor:  

Het land de bergen de geuren zijn huis
nog een keer kijkt hij om een doffe pijn
van afscheid en dan gastarbeider zijn
intens verlangen naar ooit weer thuis

Zijn lief komt over werk dus geld
de kamer voor een huis verruild
een hart dat soms van heimwee huilt
wat goed is voor de kinderen telt

Selam aleykum vaker wordt het goeiedag
de smaak van baklava en boerenkool
er wordt doorgeleerd soms hogeschool
of meer twee-drietalig aan de slag

Vijftig jaar dèdè - baba - torún* die levensband
van buitenlander wordt het allochtoon
maar mensen met dromen zo gewoon
met een moeder- èn een vaderland

*= opa, vader, kleinkind | Herman Koetsveld 9 april 2015

 

woensdag 4 maart 2015

De zuster


met of zonder logo van haar baas
bedrijf in zorgen op haar autootje
haast zij laagbetaald naar
de volgende cliënt
toetst de sleutelcode en stapt binnen

dat breekbare intieme

goedemorgen daar ben ik weer hoe gaat
het pillen druppels een douchebeurtje even
die aandacht snel het dossier
in orde tot morgen of zo en dan door
zij houdt de stad in leven

woensdag 18 februari 2015

dagzondag

 

nog even vragen
aan de kleinen of
ze nooit willen rusten

nog even aarzelen
tot we voor altijd
dag zeggen tegen

die eeuwen anders
was dan de anderen
de eerste de stille

dan gelukkig worden
van altijd hetzelfde
geld dat rollen moet

woensdag 28 januari 2015

Spirit


Gewaar worden zomaar
een gegeven moment
als een fluistering
een woord melodie
gedachte beweging ogenblik
lichtspoor speling hartenkreet

De zintuigen voorbij
en toch waarneembaar
meer dan ik
grondeloos aanwezige kracht
zacht sturende liefde
aanraking tot overgave

Als bijdrage aan de maand van de spiritualiteit januari 2015. Dit gedicht zal ook klinken op een bijeenkomst in de bibliotheek op woensdag 4 februari. Filosofe en schrijfster Désanne van Brederode zal daar spreken over het thema ‘Spiritualiteit’.

vrijdag 16 januari 2015

Je suis Hengeloër


Stel
we spreken af
in onze stad
zorg
voor elkaar
behoedzaamheid
om wat gevoelig ligt
geduld
bij wat anders kan
ruimte
voor die ander
noabers dus
en dan stilletjes denken
met trots
en dankbaarheid
ik ben Hengeloër